Lachen met uw maten aan De Maten. Humor en erfgoed hand in hand in Genk
> Artikel geschreven door Briek Schreurs, eerstejaarstudente PXL Education.
GENK – "Kijk uit waar je stapt, want voor je het weet lig je in de Stiemerbeek en dan ben je pas écht een 'natte' gids," grijnst Wim Poesen. Een groep van twintig wandelaars barst in lachen uit. Het is Erfgoeddag 2026, en terwijl de lentezon aarzelend door de bomen van natuurgebied De Maten prikt, bewijst de Slagmolen dat geschiedenis allesbehalve saai hoeft te zijn. Het thema dit jaar? 'Ha Ha Humor'.
De sfeer bij de tijdelijke buitenbar van Natuurpunt is al vroeg opperbest. Tussen de vogelgeluiden door klinkt het gerinkel van koffiekopjes en het zachte geritsel van papier. Bezoekers buigen zich over de cartoons van Jan ‘Bek’ Geurts, die met een scherpe pen het Genkse leven op de korrel neemt. Maar het echte startschot wordt gegeven door gids Wim Poesen. “Verwacht geen jaartallenoverzicht waar je bij indommelt,” waarschuwt hij de groep. “Vandaag wandelen we met een knipoog.”
Droge humor in een nat natuurgebied
De wandeling voert over de kronkelende paden van De Maten. Wim is een meester in de ‘droge’ humor, een mooi contrast met de drassige grond onder de wandelschoenen. Wanneer hij stopt bij een historisch grenspaaltje, vertelt hij niet over de juridische grenzen van 1612, maar over de legendarische ruzies tussen boeren die dachten dat de paal ’s nachts kon wandelen.
“Wij komen hier zo goed als elk weekend wandelen,” vertelt een koppel uit de buurt terwijl ze een modderige plas ontwijken. “Maar het is ontzettend leuk om het eens op deze manier te beleven. Je kijkt anders naar de bomen als er een grappig verhaal aan vastzit. “Een jonge vader lacht om een woordspeling van de gids:
"Dat soort flauwe mopjes worden blijkbaar pas echt grappig als je zelf kinderen hebt."
>> Lees verder
Betonnen getuigen met een hoekje af
Toch kent het landschap ook stillere, serieuzere momenten. Plotseling doemt bunker D2 op uit het struikgewas. Hoewel de gids er met een grapje over “de dikste muren van Genk” naar verwijst, dwingt de massieve aanwezigheid van de betonkolos tot een kort moment van reflectie. De bunker maakte deel uit van een verdedigingslinie die in de winter van 1939-1940 met koortsachtige spoed werd opgetrokken om de nabijgelegen sluis van Diepenbeek te beschermen.
Waar de wandelaars nu lachen om de anekdotes van Wim, stonden destijds de schietgaten gericht op een onzichtbare vijand. “Het is een vreemd idee dat hier ooit antitankversperringen stonden in plaats van picknickbanken,” merkt een wandelaar op terwijl hij door een van de vier schietgaten naar binnen loert. Bunker D2 ligt er vandaag vredig bij, als een herinnering aan een tijd waarin de humor waarschijnlijk een stuk zwarter was dan vandaag.
Sterke verhalen aan de toog
Na zes kilometer stevig doorstappen, verzamelt de groep zich in de verwarmde tent van de Buitenbar. De geur van versgemalen koffie en streekbier hangt in de lucht. Hier wacht de man die de ziel van de Slagmolen als geen ander kent: oud-eigenaar en molenaar Renaat Huygen.
Samen met zijn vrienden neemt hij plaats aan een geïmproviseerde toog. Dit is het moment waar velen op hebben gewacht: ‘Sterke verhalen aan de toog’. Renaat, die het café van 1971 tot 2010 uitbaatte,
steekt van wal over de tijd dat de molen nog een volmolen was voor Hasseltse wevers, maar schakelt al snel over naar de sappigere verhalen uit zijn tijd als herbergier.
“Er is hier veel gelachen, maar ook veel ‘gezwansd’,” vertelt Renaat met een fonkeling in zijn ogen. Hij vertelt over de keer dat een bezoeker dacht dat het waterrad de motor was van een onderzeeër. De anekdotes over de tijd dat de Slagmolen nog een beruchte stop was voor dorstige wandelaars vloeien even rijkelijk als het water van de Stiemerbeek.
Tussen historie en toekomst
De Slagmolen zijn ze momenteel aan het verbouwen. Sinds de aankoop door Toerisme Vlaanderen in 2020 wordt er hard gewerkt om de site in haar oude glorie te herstellen. De renovatie, die begin 2025 startte, moet ervoor zorgen dat de molen straks weer echt kan malen. Voor de organisatoren van Natuurpunt Genk is deze Erfgoeddag een generale repetitie voor de grote heropening op 31 mei 2026.
“We willen dat deze plek weer een warm welkom is voor elke Genkenaar,” legt een van de medewerkers uit terwijl hij nieuwe drankjes inschenkt. “Vroeger was de molen een plek waar mensen samenkwamen om graan te malen of olie te persen, later voor een pint aan de bar. Dat sociale aspect, gecombineerd met respect voor de natuur, is wat we hier terugbrengen.”
Erfgoeddag door de ogen van PXL-student Briek Schreurs.
Hoe breng je het thema Haha! Humor van Erfgoeddag 2026 tot leven? Voor Briek Schreurs, eerstejaarstudent Journalistiek aan PXL Education was dat de uitdaging. Gewapend met notitieboek, camera en een flinke dosis nieuwsgierigheid trok ze eropuit om verhalen te zoeken waarin humor mensen samenbrengt.
Briek kwam terecht bij bezoekerscentrum De Slagmolen in Genk, waar hij samen met een gids gepakt en gezakt met een dosis humor op pad ging en als afsluiter geboeid luisterde naar de sterke verhalen aan de toog. Met zijn artikel laat hij zien hoe humor verbindt, ontspant en zelfs een verrassend stukje immaterieel erfgoed kan zijn. Ontdek Erfgoeddag 2026 door de frisse blik van een jonge journaliste.
Zit je met een vraag?
