Tijdens haar derde jaar als leerkracht secundair onderwijs met de vakken plastische opvoeding en project kunstvakken, liep Caro Thoelen stage bij de projectvereniging ECRU. In deze periode verdiepte zij zich in de artistieke wereld van ‘The Man in Black’, beeldend kunstenaar Ado Hamelryck (Halle, 2 november 1941 – Genk, 5 oktober 2024). Het resultaat? Kant-en-klare lesbundels voor het lager- en secundair onderwijs alsook het deeltijds onderwijs en dit helemaal gratis ter beschikking. Hoe pakte Caro deze educatieve lesbundels aan? Welke ’tips & tricks’ heeft ze? Waarom is educatie zo belangrijk? Lees snel verder en ontdek het verhaal van Caro!

Voor wie Ado Hamelryck nog niet kent: wie is hij en wat maakt zijn werk zo bijzonder?

Ado Hamelryck is een beeldend kunstenaar op zoek naar alle kleuren zwart en woonde en werkte in Genk. Zijn werk balanceert subtiel tussen abstractie en mysterie, waarbij zwart niet enkel als kleur fungeert, maar als een krachtig medium om diepte, stilte en intensiteit op te roepen. Schriftuur – de expressieve schrijfbeweging – speelt een belangrijke rol in zijn composities, want het aanbrengen van de zwarte verf, inkt of materie zijn repetitieve, ritmische en meditatieve handelingen. Net dit creatieve proces maakt Ado Hamelryck zo uniek: hij laat zich leiden door de beweging zelf, waarbij elke penseelstreek of inktlijn organisch ontstaat.

Hoe maak jij de kunst van Ado Hamelryck toegankelijk in de klas?

Het is belangrijk dat leerlingen actief deelnemen en creatief aan de slag gaan tijdens een les. De soms zware theorie wordt dan op een speelse manier aangeleerd en de leerlingen ervaren zelf door dingen te doen. In deze lesbundels ontdekken ze via groepsopdrachten, creatieve doe-activiteiten en visuele opdrachten het werk en de ideeën van Ado Hamelryck. Het biedt ruimte voor creatieve expressie en betrokkenheid, maar sluit zeker ook aan bij de belevingswereld van kinderen.

Je hebt verschillende educatieve lesbundels ontwikkeld. Kan je deze kort toelichten?

De lesbundel voor de lagere school is ontwikkeld voor alle leeftijden binnen het lager onderwijs en focust op de domeinen beeld, media en muziek. Door de verschillende niveaus van differentiatie kunnen leerlingen van zowel het eerste als het zesde leerjaar op een gepaste en leerrijke manier kennismaken met het werk van Ado Hamelryck.

• Bij de les beeld wordt een link gelegd tussen schriftuur en verschillende lijnsoorten. Lijnsoorten vormen een belangrijk leerdoel binnen het domein beeld en op die manier wordt een sterke verbinding gemaakt met de werkwijze van Ado Hamelryck.
• De les media focust op het element herhaling in de kunstwerken van Ado Hamelryck. De leerlingen krijgen de opdracht om dit principe toe te passen in een eigen affiche, die ze ontwerpen via de online tool Canva.
• Het is niet zo moeilijk om muziek te zien of – misschien beter verwoord – te ‘voelen’ in het werk van Ado Hamelryck. In de les muziek staat herhaling opnieuw centraal. De leerlingen analyseren in kleine groepjes een kunstwerk en gaan op zoek naar herhalende elementen. Op basis daarvan creëren ze een kort stukje bodypercussie, waarbij ritmische herhaling centraal staat.

Ook de les voor het secundair onderwijs is opgedeeld volgens de graden van het secundair onderwijs en kan ingezet worden binnen vakken zoals kunstbeschouwing. Er wordt rekening gehouden met het niveau en de leefwereld van de leerlingen. Via observatieopdrachten en een gerichte vragenbundel reflecteren leerlingen op kunst in al haar facetten, met Ado Hamelryck als leidraad.

De lesbundel voor het deeltijds kunstonderwijs is flexibel inzetbaar binnen de verschillende graden. Leerlingen ontdekken vier uiteenlopende stijlen binnen het werk van Ado Hamelryck en verwerken deze tot één gezamenlijke landschapsconstructie. Een subtiele knipoog naar zijn beginjaren als landschapschilder.

Wat maakt deze lesbundels volgens jou uniek of waardevol voor leerkrachten en leerlingen?

De lesbundels bevatten inspirerende methodieken, die kunsteducatie op verschillende niveaus toegankelijk en interactief maakt. Het zijn kant-en-klare lessen voor het lager- en secundair onderwijs alsook het deeltijds kunstonderwijs, telkens aangepast aan het niveau en de noden van de leerlingen.

Elke bundel bevat een volledig lesverloop, een uitgeschreven lesvoorbereiding, een begeleidende PowerPoint en een instructievideo die het lesverloop visueel toelicht. De pakketten sluiten aan bij de leerplandoelen van elk onderwijsniveau en vormen een rijk en gevarieerd geheel rond een markante Belgische kunstenaar. De bundels zijn zeer volledig zijn uitgewerkt en de leerkrachten krijgen alle ’tools’ om ermee aan de slag te gaan, maar ik hoop dat elke leerkracht de bundel zich écht eigen kan maken.

Heb je de lesbundels kunnen uittesten in een klas of laten nalezen door docenten? Wat waren hun reacties?

De lesbundels werden bij alle doelgroepen in het onderwijs getest en nagelezen door verschillende personen: leerkrachten binnen het vakgebied, stagebegeleiders, educatief medewerkers. Iedereen was zeer enthousiast.

De leerlingen waren gemotiveerd en toonden veel interesse tijdens het werken met de verschillende materialen. De leerkrachten waarbij ik de lesbundels mocht testen, waardeerden vooral de duidelijke opbouw en de praktische toepasbaarheid van de pakketten binnen hun lessen. Ook de begeleiders waren positief over de inhoud en de manier waarop de bundels aansluiten bij de doelstellingen van de cultuursector. Deze enthousiaste reacties bevestigen voor mij het nut en de meerwaarde van het lesmateriaal.

Waarom is het volgens jou belangrijk dat kinderen en jongeren kennismaken met lokale kunstenaars zoals Ado Hamelryck?

Het is belangrijk dat kinderen en jongeren kennismaken met bijzondere kunstenaars zoals Ado Hamelryck, omdat dit hen verbindt met hun eigen cultuur en omgeving. Lokale kunstenaars vertellen verhalen die dicht bij huis staan en maken kunst en erfgoed tastbaar en relevant. Daarnaast kunnen ze inspireren door hun unieke manier van werken en denken, wat de creativiteit en het culturele bewustzijn van jongeren stimuleert. Zo leren kinderen niet alleen over kunst, maar ook over identiteit, geschiedenis en maatschappelijke waarden, wat bijdraagt aan een brede en rijke ontwikkeling.

——-

>> Wil jij jouw klas laten kennismaken met de kunst van Ado Hamelryck? Download dan hier gratis de educatieve lesbundels.

——-

>> ECRU laat jong én oud graag kennis maken met erfgoed. We bieden een aantal boeiende lespakketten, methodieken en workshops aan! Ontdek hier ons educatief aanbod.